Een bericht namens het bestuur en de werkgroepen van Internet Society Nederland
Vandaag bereikte ons het bericht dat Karin Spaink op 8 mei 2026 op 68-jarige leeftijd is overleden. Ze koos, na een leven van schrijven, denken en strijden, voor een afscheid op haar eigen voorwaarden — eigenzinnig en helder, zoals alles wat ze deed. Het bestuur van Internet Society Nederland is diep geraakt door dit verlies en wenst haar nabestaanden, vrienden, lezers en collega’s bij Follow the Money, Bits of Freedom en alle andere plekken waar zij thuis was, veel sterkte.
Een pionier van het Nederlandse internet
Karin behoorde tot die kleine groep mensen die het publieke internet in Nederland niet alleen gebruikten, maar er ook vorm aan gaven. Vanuit de wereld rond Hack-Tic en XS4ALL hielp zij — als schrijver, columnist en activist — definiëren waar het internet in dit land voor zou staan: open, kritisch, en niet ondergeschikt aan macht.
Voor Internet Society Nederland is haar werk geen externe verdienste. Het is onderdeel van de fundering waar wij dagelijks op staan.
De zaak die het Nederlandse internetrecht hielp vormgeven
Toen Scientology in 1995 probeerde XS4ALL en Karin via het auteursrecht het zwijgen op te leggen, koos zij ervoor de strijd aan te gaan — niet alleen voor zichzelf, maar voor het principe. Tien jaar lang. Vier instanties. Vier overwinningen. De uiteindelijke uitkomst legde een fundament onder twee dingen die voor onze missie cruciaal zijn: de vrijheid van meningsuiting online, en een werkbaar regime voor de aansprakelijkheid van internet service providers. Zonder die jurisprudentie zou het Nederlandse internet er anders, en armer, hebben uitgezien.
Karin schreef daar zelf later eerlijk over: ze deed het, in haar woorden, omdat het belangrijk was om te bepalen hoe deze vragen online beslecht zouden worden. Dat is precies de geest waarin Internet Society — wereldwijd én in Nederland — sinds 1992 werkt.
Bits of Freedom, de ISOC Innovatie Award en al het andere
Karin was mede-oprichter van Bits of Freedom, de Nederlandse digitale-burgerrechtenorganisatie waarmee ISOC NL al jaren schouder aan schouder optrekt op dossiers als encryptie, bewaarplicht en aansprakelijkheid.In 2006 ontving zij de ISOC Innovatie Award voor haar onderzoek Medische geheimen, dat liet zien hoe gemakkelijk patiëntdossiers in Nederlandse ziekenhuizen te benaderen waren — en dat de invoering van het Elektronisch Patiëntendossier (EPD) een jaar deed uitstellen. Het is een van de zeldzame voorbeelden waarin onafhankelijk onderzoek direct beleid corrigeerde.
De jury riep dat jaar bij hoge uitzondering twee winnaars uit in de categorie Veiligheid en Privacy: naast Karin ook NLnet Labs. Karin was die avond zelfs dubbel genomineerd — persoonlijk én via Bits of Freedom, waarvan zij destijds voorzitter was. In haar eigen blog van 13 september 2006 schreef ze dat de tranen haar in de ogen schoten toen haar naam werd genoemd, en dat de prijs voor haar bijzonder kwam: “een heel prachtig moment, net nu ik weer aan het werk ga”; een verwijzing naar haar herstel van borstkanker dat jaar. Wij vinden dat detail nu, twintig jaar later, alleen maar betekenisvoller. De erkenning ging twee kanten op.
Daarnaast was ze bestuurslid van Spamvrij.nl, lid van het Comité van Aanbeveling van Publeaks, Vrijdenker van het Jaar 2015, en meer dan dertig jaar lang columnist van Het Parool. Ze schreef over wat moeilijk was om over te schrijven: ziekte, dood, seksualiteit, sektes, surveillance, AI. Ze deed dat met humor, met scherpte, en zonder ooit haar eigen positie te verstoppen.
Wat we van haar meenemen
Karins werk laat zien dat een vrij internet geen technisch project is, maar een burgerproject. Standaarden, protocollen en infrastructuur doen ertoe — daar blijven wij ons bij ISOC NL voor inzetten — maar ze zijn nooit los te zien van de mensen die het internet gebruiken om macht te bevragen, kennis te delen en grenzen te stellen.
In haar laatste bericht schreef Karin dat ze haar vrienden veel “liefde, moed, wijsheid en zinnig verzet” toewenste in een tijd waarin nepnieuws, surveillance en AI het publieke domein onder druk zetten. Wij nemen die woorden ter harte. Ze zijn, helaas, ook precies de agenda waar wij als Internet Society Nederland aan werken.
Het auteursrecht op haar publicaties heeft Karin aan het publieke domein vermaakt. Een passender afscheidsgebaar van iemand die haar leven lang vocht voor een internet dat van iedereen is, kunnen we ons nauwelijks voorstellen.
Karin, dank je wel.
Het bestuur en de werkgroepen van Internet Society Nederland 9 mei 2026